مقاله جالب که شاید میشه گفت اولین سری مقالات در نوع خودش هست. جا داره از همین جا از نصیر مشکوری تشکر کنم که همیشه با مقالاتش باعث شده چهره بهتری از هیپ هاپ ما رو نشون بده و با بی طرفانه قضاوت کردن عادلانه ترین نتجیه گیری هارو ارایه کنه ..اینم یکی از مقا لاتش پیرامون هیپ هاپ ایران در سال که گذشت
گزارشی که در پیش رو دارید، نمی تواند کامل و در برگیرندۀ تمام اتفاقاتی باشد که در جریان موسیقی هیپ هاپ ایران در سال 1389 خورشیدی پیش آمده است. اما تلاش شده تا بررسی عینی و گزارشگرانه ای باشد از بخشی از آنچه تحت عنوان هیپ هاپ ایران تولید شده است. این گزارش براساس دریافته ها و اطلاعاتی نوشته شده که در دسترس و در زاویۀ دید نویسنده بوده اند.
"لطفاً نظرها و اطلاعاتی را که فکر می کنید تکمیل کنندۀ این گزارش می تواند باشد، حتماً در زیر این مطلب برای ما و دیگران درج کنید."
گزارشگر: نصیر مشکوری
سالی که گذشت با توجه به شرایط بد اجتماعی و محدودیت های برآمده از شرایط وخیم سیاسی حاکم بر کشور، سالی کم آوا بود اما بی آهنگ نبود. سالی که شاهد مهاجرت تعداد زیادی از موسیقی پردازان و رپ خوانان موسیقی هیپ هاپ زیرزمین های ایرانیان بودیم.
سال 1389 خورشیدی سال بی آهنگی نبود.
اگرچه آن شور و آوای آزادی و امید بنوعی در نیمه اول سال به سرعت در حلقوم رپ خوانان و در میان ضربآهنگ ها خفه شد و به آرامی در بیشتر آهنگ ها به بی تفاوتی و سکوت انجامید، اما رپ آهنگ ها، ضربآهنگ ها و اِستودیوهای خانگی هرگز خاموش نشدند.
سال 1389 خورشیدی با رپ آهنگی از هیچکس تحت عنوان "یه روز خوب می یاد" آغاز شد و باری دیگر امیدوار شدیم که نه تنها هیپ هاپ ایران بعد از یکسال کم کاری و سکوت در سال 1388 خورشیدی نمرده است بلکه به جلو هم می رود.
در سال 1389 خورشیدی آلبوم های زیادی با کیفیت های متفاوت، خوب و بد، هیپ هاپ و شبیه هیپ هاپ به بازار پُرتولید موسیقی هیپ هاپ ایران وارد شد. از جمله آلبوم رضا پیشرو تحت عنوان "آغاز ایجاست" که آلبومی متفاوت تر، جاافتاده تر و بی شک بهتر از تولیدات گذشته او بود. این آلبوم بلوغ و رشد موسیقائی رپ خوانی را نشان می داد که از باتجربه ترین و بهترین رپ گویان ایران است.
آلبوم "همیشگی" عرفان که تنوع موسیقائی بیشتری نسبت به آلبوم قبلی "از خانه تا گور" درش شنیده می شد نیز از مجموعه های منتشر شده در این سال بود. رپ نوشته های جدید عرفان از گویشی ملموس تر و قابل درک تر و تنوع سبکی منحصربفرد تر خبر می داد. یکی دیگر از آلبوم های رپ ایران آلبوم "سال خون" از شاهین نجفی بود که رپ نویسی و رپ خوانی معترض و سیاسی را با تکنیک و گویشی روان تر و صریح تر به بازار ارائه داد.
در این سال آلبوم های دیگری نیز از رپ خوانانی مانند صادق: کاغذ، اِمزیپر: گربۀ مرده، مهدار: خواب و بیداری، بابک تیغه: میروم راهی گر سلامی برجا باد، ساچمه: اجبار و یک مجموعه از رپ خوانان گوناگون از طرف شرکت رپ لرزه بنام "Leakanthropy"، همچنین مجموعه ای از بهترین های موسیقی هیپ هاپ ایران تحت عنوان "Top20" از سایت خورشید رپ یا Rapsun و مجموعۀ "انجام وظیفه" نیز از شرکت اَبررکوردز با هیچکس، رویل، قاف و فدائی به آهنگسازی مهدیار آقاجانی از جمله آثاریست که به بازار ارائه داده شد.
در سالی که گذشت تهم بعد از مهاجرتش به کمپانی پایدار رکوردز پیوست و کم و بیش از فعال ترین رپ خوانان بود. گروه زدبازی هم در اوایل سال 1389 خورشیدی اعلام کناره گیری کردند که این خبر جنجال کاذبی بوجود آورد، و دوباره در اواسط ماه اسفند همان سال با انتشار تک آهنگ "پدر من، بد منو نگاه می کنه" باری دیگر سر و صدای تازه ای بپاکردند. از رپ خوانان زن ایرانی به غیر از "سالومه"، "سایه اِسکای" و "سوگند" از دیگران خبر چندانی نبود. سالومه شاعری با نگاهی خاص بر چند ضربآهنگ زمانۀ خویش را به تصویر کشید. "سایه اسکای" کماکان با رپ اعتراضی از زنان و همجنسگرایان ایران گفت و علی سورنا، فرزان و"مسموم" رپ خوانان جوان ساکن ایران هم رپ اجتماعی/ سیاسی داخل کشور را با انتشار تک آهنگ های اعتراضی زنده نگه داشتند. دردناک تر از همه؛ سکوت اجباری "بهرام" و آهنگسازش "احسان آتور" بود که خلاء بزرگی را در هیپ هاپ متعهد ایران بوجود آورد.
در سالی که گذشت گروه جادوگران بیشتر از همیشه فعال بودند. اِبلیس، از قدیمی ها ر پ فارسی هم دوباره به هیپ هاپ ایران برگشت و قطعاتی نیز ارائه داد. "یاس" اگر کم کار بود، بیکار نبود و تک آهنگی بنام "بخاطر من" منتشر کرد که جایش میان بقیۀ رپ خوانان زیاد خالی نباشد. "تهی نیز مشغول ویرایش ریتم های شاد ایرانی و شرقی با گویش رپ بود و در آخر هم تک آهنگی را ارائه داد بنام "بگوهستی" و مخاطبان زیادی را برقص وا داشت.
از گروه "کهکشان"، گروه "رویال"، گروه west-battalion، گروه تن به 10، بی باک، موژان، ساتراپ، A2 و دیگر رپ خوانان نیز تک آهنگ هائی با کیفیتی خوب منتشر شد.
برنامۀ رادیوئی "گپ گپ" ویژۀ هیپ هاپ ایران که در داخل ایران تهیه و تقریباً بطور مداوم اما گاه با تاخیر در سایت "رادیو جوان" بروز می شود هم براه است. مجری و تهیه کنندۀ این برنامه رادیوئی سهند کوازی مسئول شرکت رپ لرزه می باشد. سایت 20رپ هم بخش پادکست رادیوئی خود را بالاخره راه اندازی کرد و در سالی که گذشت اخبار و مصاحبه های زیادی را به مخاطبان هیپ هاپ ایران ارائه داد.
هیچکس بعد از خروجش از ایران و تشکیل شرکت تولید موسیقی "اَبررکوردز" با همکاری مهدیار آقاجانی، رویل و جواد سفری، سال 1389 خورشیدی را با کنسرت های پی در پی در سوئد بپایان رساند.
بنظر می آید جریان موسیقی هیپ هاپ ایران بعد از گذشت ده سال عاقبت از شکل جنینی خود خارج شده و در سرآغاز دهۀ 90 خورشیدی تازه متولد و با تجربۀ یک دهه پا به عرصۀ وجودی در فرهنگ موسیقی مردم پسند (Popular culture) ایران گذاشته است (البته اگر خوشبینانه به این پدیده نگاه کنیم).
آیدین از مسئولین سایت 20رپ موسیقی هیپ هاپ در سال گذشته را اینگونه ارزیابی می کند:
آیدین: خوب هر کشوری قوانین خودشو داره... به هر دلیلی، ایران هم اینطوریه... اگه بخوام ارزیابی کنم می شه گفت؛ عرصۀ رپرها رو توو ایران تنگ کردن... بچه ها کاری که دوست دارن بیرون بدن رو نمیتونن منتشر کنن و خیلی هاشون هم سکوت کردن اما باز با این حال دارن کار میکنن و همه جور مایه میذارن واسش... و این باعث خوشحالیه... در صورتی که آخرش معلوم نیست... چون این باعث میشه رپ به صورت زیرزمینی در بیاد و خاص بشه... باعث می شه آهنگهائی بیرون بدن که حرف دلشون و بزنن... چه دربارۀ مذهب چه سیاست... در کلّ رپرها از همه فضاها خودشون رو کشیدن کنار و این شانس جهانی شدن رو کم میکنه. (پایان نقل قول/آیدین)
"رضا" مسئول سایت خورشید رپ یا Rapsun تحلیلی مختصر و ویژه ای از جریان موسیقی هیپ هاپ ایران در سالی که گذشت می دهد:
رضا: رپ فارسی در سال هشتاد و نه، آهنگهای فاخر و ماندگار زیادی به خود دید؛ نسبت به سال های قبل از نظر کیفیت و حرفه ای گری رشد چشم گیری داشت اما متاسفانه از نظر کمّی افت زیادی کرد.
یکی از چیزهایی که به نوعی یکی از اتفاقات خوش سال هشتاد و نه بود، کاهش چشمگیر آثار سَبُک و بی محتوای این سال بود. چه آثاری که با لفظ خالتور از آنها یاد می شود و چه آثاری که از حداقل استانداردها بی بهره اند و چه آثاری که از محتوای ضعیف و سطحی رنج می برند. قاعدتا این کمرنگ شدن آثار ضعیف از تبعات فرهنگسازی های مداوم و زحمات عوامل اجرایی این سبک بوده؛ اما عاملی که نقش مهمتری را در این روند ایفا کرد ارتقای گوش شنوندگان بود. امید است این روند به قوّه ی خود در سال جدید دنبال شود تا شاهد حرفه ای شدن بیشتر رپ فارسی باشیم. همواره لازم است به یاد داشته باشیم "رپ" "پاپ" نیست. این که باید "به گوش همه ی مردم خوش آید" تنها و تنها از بایدهای سبک "پاپ" است و بس. بحثی که مدت هاست در مقاله های متعدد خود دنبال کرده ام و ترجیح می دهم بیشتر ریز نشوم. (پایان نقل قول/ رضا)
سهند کوآزی رئیس شرکت غیرمجاز یا زیرزمینی "رپ لرزه" و مسئول سایت "Farsihiphop" نیز برآیند جریان موسیقی هیپ هاپ ایران را در سالی که گذشت چنین تحلیل می کند:
... در سالی که گذشت ما شاهد یک جابجائی کلی در هیپ هاپ ایران بودیم. شاید به راحتی بتونم بگم سالی که گذشت سالی بود که ما شاهد رشد صعودی هیپ هاپ چه از نظر فرهنگی و چه از نظر موسیقی بودیم. مخصوصا در نیمه دوم سال و ماه اسفند. ارائه آلبوم های حرفه ای از اشخاص یا گروه های مختلف در سال گذشته خودش سخن از این امر میزنه که خواننده های رپ تصمیم گرفتن حضورشون در عرصه هیپ هاپ ایران رو حرفه ای تر نشون بدن.
با اینکه ما هنوز داریم با مشکلات دست و پنجه نرم می کنیم و خیلی از مسائل ساده و پیش پا افتادۀ روز در دنیا، برای ما نه تنها در جامعه هیپ هاپ بلکه در صنعت موسیقی ایران جزو دقدقه های بزرگ ما هست، از جمله نحوۀ فروش آلبوم ها و یا تک آهنگ ها که موجب درآمدزایی می شه می تونم اشاره کنم. حتی خودم کماکان به دنبال ارائه راه حلی جامع برای این مشکل مهم هستم .ولی عشق و علاقه به فرهنگ هیپ هاپ هر روز داره در جامعه ما پر رنگ تر می شه؛ همراه با درک بهتر و صحیح تر از هیپ هاپ و موسیقی رپ در ایران که این خودش بستر بهتری رو برای حضور نسل جدید که اکثرا متولدین دهه هفتاد هستند ایجاد می کنه.
سال گذشته ما شاهد حضور پر رنگ هیپ هاپ در انتخابات ریاست جمهوری بودیم. همچنین شاهد بودیم تحلیل های بهتری از آلبوم ها و یا تک آهنگ ها از طرف گروه های خودجوش در فضای اینترنت منتشر یافت به دور از مسائل حاشیه ای و نفوذ تفکرات شخصی و وابستگی های گروهی سایت ها و یا تحلیگران در مقالات منتشر شده. عملکرد بهتر سایت های مربوط به هیپ هاپ و حضور بهتر رپرها در فضای اینترنتی مخصوصاً فیس بووک و ارتباط نزدیکتر با طرفدارهاشون ایجاد فضای گرمتری در جامعه هیپ هاپ کرد.
و اگر سال 1390 و دهه جدید رو با همین مومنتوم ایجاد شده پیش ببریم می تونم یقین بدهم که دهه نود شمسی همانند دهه نود میلادی ( دهه طلایی هیپ هاپ در دنیا ) شاهد رشد هیپ ایران نه تنها در سرزمین مادری بلکه دردنیا باشیم . من خودم امسال رو سال "یک هزارو سیصد و پیشرفت" رپ فارس نامگذاری کردم و در همین راستا من و "رپ لرزه" قدم خواهیم برداشت. (پایان نقل قول/ سهند کوآزی)
آنچه از جمع بندی موسیقی هیپ هاپ ایران در سال 1389 خورشیدی بدست می آید این است که؛ بعد از گذشت بیش از ده سال تلاش و رسیدن به یک بلوغ هنری و تجربه اندوزی رپ خوانان و آهنگسازانشان، موسیقی هیپ هاپ ایران وارد مرحلۀ تفکیک و تجزیه شده است. یعنی هیپ هاپ دِگرآوا با مخاطب خاص و هیپ هاپ مردم پسند با مخاطب عام به دو مسیر جداگانه رفته و در شکلی بنیادین از یکدیگر دور می شوند تا درآینده جایگاه های ویژه خود را بیابند. سال 1389 خورشیدی آبستن یک چنین تحولی می تواند باشد.
Source: Beshkan
Comments
Posted On
Apr 21, 2011Posted By
salam dada khaste nabashi dadash 2 ta soal dashtam yeki in ke az kudum site mishe ahang haye hip hop khareji dl kard yeki in ahang ke tazegi az to va ali sounami ba prync p umade rasmie ya na ?
--------------------------------------------------------------
Sahand Quazi : dada ye search bezan site ziyade baraye in kar, bale ahang rasmi hastesh dada dege az site haye motabar pakhsh shode dada
Posted On
Apr 25, 2011Posted By
dash sahandd man harkari kardam ahang o barat emile konam nashod bejas gozashtam face book ahange saf beband has .agetonesti bezar to saet farsi hiphop .mamnon misham .
---------------------------------------------------------------
sahand quazi : dada email kon be music@farsihiph op.com
Posted On
May 28, 2011Posted By
salam dada khaste nabashi age mishe in gap gap 12 ro tu site khodet bezar vase dl ma ba VPN nemitunim biarim mer30
------------------------------------------------------------
sahand quazi : dada kheyli chizaye site hast bayad update konam
RSS feed for comments to this post.